Biografia Szekspira do dzisiaj sprawia badaczom sporo problemów. Począwszy od genealogii, skończywszy na nie opisanych i nie udokumentowanych okresach życia. Już samo ustalenie pochodzenia dramaturga napotyka przeszkodę w postaci pisowni nazwiska, które w różnych formach występuje w rodzinnym hrabstwie Warwickshire. Zwykło się przyjmować, że dziadkiem Williama był Richard Shakyspere, który w latach trzydziestych XVIw. wydzierżawił małą farmę w wiosce Snitterfield od zamożnego właściciela Roberta Ardena. Tam też przyszedł na świat ojciec Williama - John, który ok. 1550 r. osiadł w Stratfordzie, gdzie jako mistrz cechu rękawiczników stał się szanowanym obywatelem i właścicielem dwóch domów. Po śmierci Roberta Ardena w 1556 r. poślubił jego najstarszą córkę - Mary.
John Szekspir należał do elity prowincjonalnego Stratfordu stając się mistrzem cechu, później zaś piastując godności rajcy, burmistrza, sędziego pokoju. Owocem małżeństwa z Mary Arden było ośmioro dzieci, z których dwie najstarsze córki zmarły w wieku niemowlęcym. Najmłodszy z braci - Edmund także związał swoje życie z teatrem, choć nie możemy dziś stwierdzić z którym z zespołów współpracował jako aktor. William był trzecim dzieckiem, urodzonym w istniejącym do dziś domu przy Henley Street około 23 kwietnia 1564 r.
Na temat dzieciństwa i lat młodzieńczych Williama Szekspira trudno powiedzieć coś konkretnego. Jest bardzo prawdopodobne, że wraz z rówieśnikami uczęszczał do solidnej "grammar school", w której nauczali magistrowie z uniwersytetów Cambridge i Oxford. Podstawą nauki w tej szkole była łacina, uzupełniona retoryką i lekturą kronik historycznych. Lekturami obowiązkowymi były z pewnością dzieła Plauta, Owidiusza, Wergiliusza, Ezopa, podstawą gramatyczną "Short Introduction of Grammar" Williama Lily'ego. Absolwent stratfordzkiej szkoły wynosił z niej także znajomość starogotyckiej kaligrafii, jako że włoska majuskuła zaczęła dopiero rozpowszechniać się w uniwersytetach i kołach literackich. Współczesne języki obce nie znajdowały się w normalnym programie tego typu szkół. Wydaje się jednak, że Szekspir posiadał znajomość francuskiego - świadczą o tym choćby fragmenty zawarte w "Henryku V". Choć nauka w szkole nie należała do lekkich, poza szkolną klasą istniało jednak zupełnie inne życie. Mały William rósł w otoczeniu swojego licznego rodzeństwa, wśród pięknej okolicy pełnej malowniczych rzek wijących się między zielonymi polami. Każdej niedzieli uczestniczył z całą rodziną we mszy odbywającej się we wspaniałym stratfordzkim kościele parafialnym, siedząc zapewne zgodnie ze statusem w pierwszej ławie. Starożytne lektury, słyszane z ambony wersy Biblii, oglądane w rodzinnej miejscowości występy wędrownych teatrów - wszystko to miało wplyw na kształtowanie umysłu przyszłego geniusza sceny. W połowie lat siedemdziesiątych John Szekspir z powodu prowadzonych procesów zmuszony jest do wyzbywania się majątku, zaniedbuje obowiązki burmistrza i w końcu wycofuje się z życia publicznego. Niektórzy biografowie przypuszczają, że kłopoty ojca mogły spowodować przerwanie studiów młodego Williama, a może nawet konieczność oddania go do rzemiosła. W zachowanych dokumentach z tego okresu zapisano, że osiemnastoletni "Mr. Willemus Shaxpere" w trybie przyspieszonym - 27 listopada 1582 r. zawiera związek małżeński z dwudziestosześcioletnią Anną Hathaway . W sześć miesięcy później, w maju 1583 r. w rodzinnym domu na Henley Street przychodzi na świat pierwsza córka - Zuzanna. W lutym 1585 r. młodzi państwo Szekspirowie obchodzą podwójne chrzciny pary bliźniąt - Hamneta i Judyty. Kolejne siedem lat pozostaje niewiadomą - następna wiadomość o Szekspirze pochodzi z roku 1592 lub 1593 i dotyczy już jego działalnośći dramatycznej w Londynie. Tajemnicą pozostaje jak przebiegała metamorfoza z prowincjonalnego młodzieńca właściwie bez zawodu we wschodzącą gwiazdę londyńskich teatrów. Dość rozpowszechniona wśród biografów jest teoria o niesnaskach rodzinnych i ucieczce ze Stratfordu bezpośrednio spowodowanej oskarżeniem Williama o kłusownictwo. Mógł w tym czasie imać się różnych zajęć w rozmaitych miejscach, pełnić tu i ówdzie rolę nauczyciela domowego, pewnym jednak jest, że właśnie w tym okresie zetknął się z odwiedzającymi rodzinne okolice trupami teatralnymi i zafascynowanie sztuką aktorską zawiodło go w końcu do stolicy.
Elżbietański Londyn - stolica państwa odrodzonego za czasów panującej od 1558 r. córki Henryka VIII musiał oszałamiać przybysza z prowincji bogactwem nie tylko wąskiego kręgu skupionego wokół dworu, ale i zamożnością przedsiębiorczego mieszczaństwa. Na nim to właśnie Elżbieta I budowała potęgę swojej monarchii nie szczędząc przywilejów, darowizn i licencji. Jednym z efektów tej sytuacji było stworzenie warunków do szybkiego rozwoju teatru i dramatu. Warto wspomnieć dwóch przedszekspirowskich mistrzów - Thomasa Kyda ("Hiszpańska tragedia") oraz Christophera Marlowe'a - odnowiciela wersyfikacji dramatycznej ("Tamerlan Wielki", "Żyd z Malty", "Dr Faustus"). W latach siedemdziesiątych profesja aktorska doczekała się oficjalnego uznania - z zastrzeżeniem jednak, że kompanie będą występowały pod patronatem parów królestwa. Trzeba sobie uświadomić w jak dużym stopniu właśnie od aktorów zależał sukces pisanych w tej epoce dramatów - liczył się wszechstronny talent wsparty ciężką pracą i dużą bystrością. Zespół dawał występy co wieczór, mając w swoim repertuarze kilka sztuk jednocześnie. Co dwa tygodnie do prób wchodziło nowe przedstawienie, odgrywanie kilku ról w tej samej sztuce było codzienną praktyką. Taki wysiłek umysłowy wymagał od aktora dużego profesjonalizmu i dyscypliny. W 1576 r. James Burbage - aktor kompanii hr.Leicester buduje pierwszy teatr pod nazwą po prostu "The Theatre". Pamiętać należy, że publiczność teatru elżbietańskiego stanowiła nie tylko garstka oświeconych i zamożnych miłośników dramatu, ale w głównej mierze londyński lud. Teatr był narodową niemal instytucją - zastępował gazetę, zebranie polityczne, kazalnicę i czarodziejską krainę marzeń i snów. Możemy się domyślać, że w takiej właśnie atmosferze stawiał swe pierwsze kroki sceniczne młody William Szekspir. Praktykował zapewne najpierw jako uczeń - przepisując i wykonując pomniejsze rólki, potem redagując i przykrawając stare dramaty. Niewątpliwie kilka lat terminował w działającej od 1585 r. kompanii Queens Men ("Słudzy Królowej"). Nie wiadomo kiedy rozpoczął swą karierę dramatopisarską. Jest prawdopodobne, że jego najwcześniejsze utwory sceniczne czy wiersze zaginęły, niektóre mogły się zachować jako anonimowe. Było też praktykowane, że początkującym twórcom pomagali inni pisarze. Krytycy odnajdują obcą rękę we wszystkich częściach "Henryka VI" czy "Tytusie Andronikusie". Zamknięcie londyńskich teatrów z powodów zarazy między czerwcem 1592 a majem 1594 wydaje się być powodem chwilowego odejścia Williama od utworów scenicznych na rzecz form poetyckich.
Oficjalnym debiutem literackim Szekspira jest ogłoszony wiosną 1593 r. poemat "Wenus i Adonis" dedykowany hrabiemu Southampton - jemu też poświęca poeta wydany w następnym roku poemat "Lukrecja". Henry Wriothesley, hr. Southampton był młodym, eleganckim wychowankiem uniwersytetu w Cambridge, znanym miłośnikiem literatury i dramatu - nic zatem dziwnego, że wielu poetów ubiegało się o jego względy i mecenat. Z Szekspirem styka się w roku 1592 i odtąd datuje się ich wieloletnia przyjaźń, której prawdopodobnie zawdzięczamy także późniejszy cykl sonetów. Latem 1594 r. formuje się pod przewodnictwem Richarda Burbage'a nowy zespół - Sługi Lorda Szambelana. Szekspir zostaje członkiem tej grupy nie tylko jako główny dostawca repertuaru, ale też jako aktor i współudziałowiec w zyskach. Jak można się domyślać ma już wtedy na swoim koncie "Henryka VI", "Ryszarda III", "Komedię omyłek", "Poskromienie złośnicy", "Dwóch panów z Werony" i "Stracone zachody miłości". W latach 1595-1596 dużym sukcesem teatralnym stają się przedstawienia "Romea i Julii", "Snu nocy letniej", "Ryszarda II" i "Kupca weneckiego". Powodzenie, rozgłos i dobra sytuacja materialna skłoniają nawet młodego Williama do wystąpienia w imieniu ojca o herb dla swojej rodziny. Przywilej ten zostaje mu uroczyście przyznany jeszcze tego samego 1596 roku. Odtąd na pieczęciach, pierścieniach, domach, nagrobkach mógł pojawiać się herb: na złotym polu ukośny, czarny pas, na którym wyobrażono lancę ("spear"), nad tarczą srebrny sokół z rozpostartymi skrzydłami trzymający lancę tego samego rysunku, co w herbie. Dewiza herbu: "Non sanz droict" - nie bez prawa. Tragiczną ironią losu w tym także roku Szekspir traci jedynego syna - Hamneta, w którym zapewne widział przyszłego dziedzica herbu i nazwiska. W maju 1597 roku William kupuje w Stratfordzie wspaniały dom "New Place", za który płaci gotówką - co świadczy o dobrej kondycji finansowej poety. Niestety komplikuje się jednocześnie sytuacja Kompanii Lorda Szambelana, związana z wygaśnięciem dzierżawy placu pod teatr i śmiercią Jamesa Burbage'a. Zespół zostaje zmuszony do sprzedaży drukarzom paru sztuk ze swojego repertuaru i w latach 1597-1598 ukazują się drukiem: "Ryszard II", "Ryszard III", "Henryk IV " cz.I oraz "Stracone zachody miłości". Należy tu wspomnieć że dramaty w czasach elżbietańskich były przeznaczone wyłącznie dla teatrów i nie były uważane za dzieła literackie. Fakt, że mimo to utwory takie pojawiają się coraz częściej w formie drukowanej i sygnowane są nazwiskiem - Szekspira w naszym przypadku - świadczy o jego ogromnej popularności.
W 1599 roku Kompania Lorda Szambelana podjęła decyzję o zmianie siedziby - występy w teatrze "The Curtain" nie zaspokajały ambicji zespołu i nie były wystarczająco dochodowe. Niebawem na przedmieściu Southwark stanął nowy teatr - "The Globe". Była to typowa dla teatrów tego okresu drewniana budowla na planie okręgu lub wielokąta o średnicy 100 stóp i wysokości 36 stóp, obliczona na około trzy tysiące widzów. Na jego otwarcie zaprezentowano najprawdopodobniej nową sztukę Szekspira "Henryk V". Do roku 1600 drukiem ukazały się kolejne dramaty: "Król Jan", "Henryk V", "Juliusz Cezar", "Wesołe kumoszki z Windsoru" i "Jak wam się podoba", w samym zaś 1660 - "Romeo i Julia", "Henryk IV" cz.I, "Wiele hałasu o nic" oraz "Sen nocy letniej". W styczniu 1661 kompania błysnęła na dworze w Whitehall nową komedią - "Wieczorem Trzech Króli". Rok ten zapisał się też w historii Londynu dwoma różnej wagi wydarzeniami. Pierwszym z nich był nieudany bunt faworyta królowej - hrabiego Essexa zakończony klęską i ścięciem jego przywódcy, drugim zaś "wojna teatrów". Ku uciesze całego Londynu zespoły licznych teatrzyków podmiejskich podzieliwszy się na dwa fronty (dramaturdzy Marston i Dekker contra Ben Johnson) toczą ze sobą zaciętą wojnę przy pomocy miecza najzjadliwszej satyry. Szekspir jak się wydaje nie brał udziału w wojnach konkurentów, ale aluzje do starć teatrzyków dziecięcych zawarte w arcydramacie "Hamlet", nad którym wtedy pracował świadczą, że sprawa ta była mu znana. Lata 1601-1602 przynoszą nowe sztuki - "Troilusa i Kresydę", oraz "Wszystko dobre, co się dobrze kończy". Rok 1603 stanowi koniec epoki zwanej elżbietańską - wielka angielska monarchini umiera 24 marca. Wraz z nowym królem Jakubem I - synem ściętej przez Elżbietę szkockiej królowej Marii Stuart przychodzą zmiany polityczne. Król jest jednak miłośnikiem teatru i już 19 maja przejmuje pod swoją opiekę Kompanię Lorda Szambelana nadając jej nową nazwę - Słudzy Króla (King's Men). Fala zarazy nawiedzająca w tym okresie Londyn powoduje zamknięcie teatrów. Zespół Szekspira przenosi się wraz z dworem do Hampton Court. Wiadomo, że między 1 listopada 1604 i 31 września 1605 wystawili tam 11 sztuk w tym 7 autorstwa samego Szekspira. Po pierwszym - "pirackim" wydaniu "Hamleta" w 1603 roku przychodzi następne z tekstem pełniejszym i bodaj że najlepszym - w roku 1604. Wtedy też rozpoczyna się szalenie płodny okres dla twórczości wielkiego dramaturga przynoszący dzieła najświetniejsze, stanowiące do dziś żelazny repertuar teatrów na całym świecie - "Otella" (1604), "Makbeta" i "Króla Lira" (1605), "Antoniusza i Kleopatrę" (1606). W roku 1607 poeta wyjeżdża do Stratfordu, gdzie odbywa się ślub jego najstarszej córki Zuzanny z Johnem Hallem - znanym i zamożym lekarzem. Tego roku powstaje też nowy dramat - "Koriolan". Niebawem ukazuje się drukiem "Król Lir", zaś końcem grudnia umiera w wieku dwudziestu siedmiu lat brat poety - Edmund, pochowany w kościele Zbawiciela w Southwerk, o kilka kroków od teatru "The Globe". Radość z powodu narodzin wnuczki Williama - Elżbietki w lutym 1608, mąci śmierć matki - Mary, mająca miejsce kilka miesięcy później.
Tymczasem Kompania Sług Jego Królewskiej Mości zdobywa nowy, elegancki teatr w City - Blackfriars - dawny refektarz klasztoru dominikanów, w którego przebudowę zaangażowany był niegdyś finansowo James Burbage. Teatr ten mieścił około 600 widzów, zaś ceny biletów były 6-krotnie wyższe niż w "The Globe". Siedziba ta służy zespołowi głównie zimą, gdzie przedstawienia odbywają się przy sztucznym świetle, kiedy zaś tylko pogoda na to pozwala przedstawienia odbywają się w "The Globe". Do dyspozycji aktorów oddał Szekspir w tym okresie "Tymona Ateńczyka" i "Peryklesa". Jest niemal pewne, że obydwa dramaty współtworzyli młodsi "terminujący" pisarze: pierwszy z nich Thomas Middleton (1570-1627), drugi zaś prawdopodobnie George Wilkins, który niebawem porzucił karierę literacką oddając się prowadzeniu tawerny. W 1609 roku ukazały się drukiem do dziś spędzające sen z oczu badaczom "Sonety". Kim jest adresat dedykacji - tajemniczy W.H., czy treść utworów odzwierciedla prawdziwe przeżycia ich autora czy też jest tylko jedną z modnych wówczas konwencji - te pytania wciąż budzą emocje i są źródłem licznych domysłów i spekulacji. Lata 1610 i 1611 zakłócone powracającą dwukrotnie falą zarazy przynoszą "Cymbelina" i "Opowieść zimową". Napisana w 1612 roku "Burza" zamyka cykl trzydziestu siedmiu komedii, tragedii i kronik historycznych - trzydziestu siedmiu dzieł bez których trudno sobie wyobrazić nie tylko teatr renesansowej Anglii, ale światowy dramat w ogóle. Jeśli chodzi o przypisywane mu inne dzieła to pewnym jest, że Szekspir był wraz z Fletcherem współautorem sztuki "Henryk VIII".
W roku 1613 poeta wrócił na stałe do Stratfordu, do swojego "New Place" i nie wiadomo, czy był świadkiem ruiny teatru "The Globe" spowodowanej przez pożar 1 lipca tegoż roku. Ostatnim dokumentem jest sporządzony w styczniu 1616 roku testament Williama Szekspira. W lutym wychodzi za mąż za Thomasa Quiney'a młodsza córka poety - Judyta. Kilka tygodni później poważna choroba mobilizuje Szekspira do wprowadzenia ostatnich poprawek w testamencie. Umiera 23 kwietnia, skończywszy pięćdziesiąt trzy lata. W dwa dni później zostaje pochowany w prezbiterium kościoła Sw. Trójcy.
Na płycie grobowej wyryto czterowiersz, być może napisany przez samego Szekspira:

"O przyjaciele, na Jezusa rany,
Proch uszanujcie tutaj pogrzebany.
Błogosławieństwo przyjaznej mi duszy,
A klątwa temu, kto me kości me ruszy."

Tł. Włodzimierz Lewik

W testamencie główną spadkobierczynią swojego majątku uczynił William Szekspir swoją córkę, Zuzannę i jej ewentualnych męskich potomków. Siostrze poety, młodszej córce, przyjaciołom oraz towarzyszom aktorom także przypadły zapisy rozmaitej natury. Wreszcie jeszcze jeden zapis, który wywołał morze komentarzy: swej żonie Annie, która niezależnie od testamentu otrzymała swoją część majątku zastrzeżoną prawem, poeta zapisał "łóżko - drugie po najlepszym" ("second best bed") - co miało być głównym dowodem złego pożycia małżonków. Miłośników Szekspira z pewnością interesują losy jego księgozbioru i rękopisów. Niestety nic z tych rzeczy nie zachowało się do dzisiejszych czasów. Najprawdopodobniej spadkobiercy nie przywiązując do nich należytej wagi dopuścili do ich zaginięcia. Dom "New Place" został zburzony przez ostatniego posiadacza w 1759 roku. W rodzinnym zaś domu Szekspira przy Henley Street znajduje się dziś jedno z najczęściej odwiedzanych muzeów świata. Pierwsze "oficjalne" zbiorowe wydanie dzieł dramatycznych Willima Szekspira do których wyłączne prawo miała Kompania King's Men, ukazało się w 1623 roku - jako tzw. pierwsze Folio. Zawierało ono trzydzieści sześć sztuk - pominięto "Peryklesa", który dopiero później został włączony do szekspirowskiego kanonu.